C A P U T : H r ó ð m a r & a f l e g g j a r a r
CAPUT kemur fram á tónlistarhátíðinni Hverafugl föstudaginn 26. júní kl. 20:00 í sal Grunnskólans í Hveragerði.
Á tónleikunum flytur CAPUT verkið Stokkseyri eftir Hróðmar Inga Sigurbjörnsson. Ljóð eru eftir Ísak Harðarson. Flytjendur eru CAPUT undir stjórn Guðna Franzsonar og Svanlaug Jóhannsdóttir, mezzosópran. Einnig munu hljóma verk eftir nemendur Hróðmars, þ.m.t. verk eftir Báru Gísladóttur, Gísla Magnússon, Herdísi Stefánsdóttur og Snorra Hallgrímsson en Snorri mun einnig leika með á píanó í sínu verki.
Tónleikarnir bjóða upp á fjölbreytta efnisskrá samtímatónlistar þar sem ólík tónmál, stemningar og listrænar nálganir mætast í flutningi eins öflugasta samtímatónlistarhóps landsins.
Efnisskrá:
Herdís Stefánsdóttir (1987) & Kjartan Holm (1989): Þema úr Verbúðinni (2021)
Bára Gísladóttir (1989): the worlds within our petty voids (2019)
Gísli Magnússon (1988): Draumsýn (2021)
Snorri Hallgrímsson (1989): The Girl in the Dark (2026, frumflutningur)
-hlé-
Hróðmar Ingi Sigurbjörnsson (1958): Stokkseyri (1997)
Miðaverð:
Almennt miðaverð: 4.500 kr.
Nemar, eldri borgarar og öryrkjar: 3.000 kr.
C A P U T
CAPUT hefur talsverða sérstöðu í íslensku tónlistarlífi; var formlega stofnað árið 1988 og hefur frá upphafi sérhæft sig í flutningi samtímatónlistar. Fjölmörg íslensk tónskáld hafa skrifað verk fyrir Caput og hópurinn flutt og hljóðritað mörg meistarastykki eldri tónskálda en einnig frumsmíðar yngstu tónhöfunda. CAPUT hefur tekið virkan þátt í tónlistarlífi Norðurlandanna og Evrópu, farið í margar tónleikaferðir og hljóðritað verk Norrænna og Evrópskra tónskálda. Einnig hefur hópurinn farið í tónleikaferðir til Japan, Kína, Bandaríkjanna og Canada og ávallt flutt verk íslenskra tónskálda í bland við verk alþjóðlegra samtímatónskálda. CAPUT er gjarnan talið meðal helstu flytjenda samtímatónlistar í Evrópu og hefur sem íslenskur hópur, haft það að leiðarljósi að kynna íslenska tónlist á alþjóða vettvangi. Hópurinn hefur tekið þátt í fjölda Norrænna og alþjóðlegra samstarfsverkefna, komið fram á tónlistarhátíðum s.s. Holland Festival, Gulbenkian Festival, Warsjárhaustinu og fl. og hljóðritað tónlist fyrir mörg alþjóðleg útgáfufyrirtæki, þ.á.m. BIS, Naxos, Deutsche Grammophon og Sono Luminus.
Sjá nánar á www.caput.is
Svanlaug Jóhannsdóttir
Svanlaug Jóhannsdóttir söngkona lauk mastersnámi frá Listaháskóla Íslands í NAIP eða „Sköpun, miðlun og frumkvöðlastarfi”. Hún notar augnabliksáhrif tónlistar og sagna til að slíta raunveruleikann úr samhengi og ná inn í sálartetur áhorfandans.
Á Íslandi hefur hún helst lært með Sigríði Ellu Magnúsdóttur, Signý Sæmundsdóttur og Margréti Pálmadóttur og fékk aðeins 19 ára gömul að syngja einsöng með Sinfóníuhljómsveit Íslands. Hún var um fimm ára skeið búsett á Spáni og söng þar reglulega með sinfóníuhljómsveit í Talavera de la Reina. Þar sótti hún söngþjálfun hjá mezzó-sópraninum Alicia Nafé sem prýtt hefur öll helstu svið klassískrar tónlistar í heiminum.
Hún féll fyrir argentískri tangó-tónlist eftir örnámskeiði á Íslandi og fór hálfu ári síðar í námsferð í eina önn til Argentínu til þess að lifa og anda að sér tónlistarstefnunni. Hún leikur sér að því að blanda saman stílum og stefnum.
Hún setti upp söngleikinn Litla stúlkan með eldspýturnar í Íslensku Óperunni sem tilnefnd var til Grímuverðlauna. Sú vinna leiddi hana til London þar sem hún vann sem aðstoðarleikstjóri og sýningarstjóri við fjögur leikhús á West End.
Eftir að hafa flutt heim til Íslands hefur hún helst unnið við sögutónleika þar sem hún er bæði söngkona og sögumaður og breytir tónleikasviðinu í lítið leikhús. Hún hefur einnig fengist við leikstjórn tónleika í Hofi og Hörpu.
Hróðmar Ingi Sigurbjörnsson (1958)
Ég ólst upp í Hveragerði og steig þar mín fyrstu skref á tónlistarbrautinni með hljómsveitinni Síberíu, líklega veturinn 1970-71. Ég var að mestu sjálflærður á gítar eftir að hafa fengið efni frá Gítarskóla Ólafs Gauks. Ég fluttist 13 ára gamall til Reykjavíkur en kom og vann á sumrin í Garðyrkjuskólanum á Reykjum. Í Reykjavík kynntist ég Hilmari Oddssyni og Karli Roth sem buðu mér í Melchior og við höfum haldið hópinn síðan, reyndar með þó nokkrum hléum.
Hljómsveitin Melchior var á þessum fyrstu árum skipuð fjölbreyttum hópi hljóðfæraleikara, auk gítara og píanós og bassa vorum við með selló og óbó og höfðum seinna aðgang að víólu, flautu og klarinetti. Þarna kviknaði áhugi minn á að læra meira til þess að geta samið og útsett fyrir öll þessi hljóðfæri.
Ég hóf klassískt gítarnám í Tónskóla SDK 1975, þá 17 ára gamall, fór í tónsmíðar í Tónfræðadeild Tónlistarkólans í Reykjavík 1982 og lærði m.a. hjá Þorkeli Sigurbjörnssyni og Atla Heimi Sveinssyni. Síðan tók við framhaldsnám í Hollandi frá 1984-88.
Ég kom heim og byrjaði að kenna í nokkrum tónlistarskólum, mest í Tónskóla SDK og síðar í Tónlistarskólanum í Reykjavík á milli þess sem ég reyndi ég að semja eins og tími gafst til. 1994-98 flutti fjölskyldan til Akureyrar sem var, eftir á að hyggja, ákveðinn vendipunktur í mínum tónskáldskap (meira um það að neðan). Eftir heimkomuna aftur til Reykjavíkur tók við sama líf og áður með kennslu og tónsmíðum á víxl.
Árið 2003 hóf ég kennslu við Listaháskóla Íslands sem vatt smátt og smátt upp á sig, ég varð fagstjóri tónsmíða og tónfræðagreina frá 2014-2023 en hef síðan trappað kennsluna smátt og smátt niður og lýk störfum nú í vor.
Stokkseyri (1994, 1998 (Akureyri), 2026)
Ég kynntist ljóðabókinni Stokkseyri eftir Ísak Harðarson í upphafi árs 1994. Hún vakti þegar áhuga minn á að semja við ljóð Ísaks, mig langaði hreinlega til þess að syngja öll ljóðin! Ég samdi fimm lög fyrir kontratenór og gítar, þá Sverri Guðjónsson og Einar Kristján Einarsson sem frumfluttu lögin á gítarhátíð á Akureyri sama vor.
Stokkseyri varð eins og opinberun fyrir mér, ég hafði verið að ströggla við tónsmíðarnar, var eins og kominn upp að vegg. Allt hafði gerst svo hratt, tónsmíðanámið hafði leitt mig á slóðir sem ég fann einhvern veginn ekki framhald á. Hér var eitthvað sem ég gat notað sem nýtt upphaf. Ég ákvað að stækka verkið og umskrifa það fyrir kammerhljómsveit, bætti smátt og smátt við ljóðum og á endanum voru þau orðin tólf talsins. Þessi útgáfa frá 1996 var frumflutt á Myrkum músíkdögum 1997 og síðan á Listahátíð 1998 og gefin út á geisladiski í framhaldinu. Flytjendur voru Sverrir Guðjónsson, kontratenór og Caput undir stjórn Guðmundar Óla Gunnarssonar.
Nú 30 árum síðar tökum við upp þráðinn á ný. Caput með slatta af flytjendum frá 1998 en einnig hafa nýir bæst í hópinn. Nú er enginn kontratenór heldur Svanlaug Jóhannsdóttir, mezzósópran. Það kallar á einhverja endurskoðun og satt að segja hef ég ekki getað stillt mig um að breyta smá. Eitt nýtt ljóð hefur bæst í hópinn, Stjörnur yfir Stokkseyri, þrettánda lagið í flokknum. Það kemur úr ljóðabók Ísaks, Hjörturinn skiptir um dvalarstað frá 2002 og var hluti af lagaflokki sem ég gerði fyrir Diddú, Vox Academica og Rússíbana sem var frumfluttur árið 2004 undir stjórn Hákons Leifssonar. En nú í allt öðrum búningi.
Ísak Harðarson fæddist í Reykjavík 1956. Hann lauk stúdentsprófi 1977 og stundaði síðan nám við Kennaraháskóla Íslands auk íslenskunáms við Háskóla Íslands. Fyrsta bók hans, ljóðabókin Þriggja orða nafn, kom út árið 1982. Í kjölfarið fylgdu margar fleiri ljóðabækur, smásagnasöfn, skáldsaga og endurminningabók.
Herdís Stefánsdóttir er tónskáld sem semur tónlist fyrir kvikmyndir en hún er einnig lagahöfundur og raftónlistarkona. Verk hennar - innsetningar á söfnum, tónlist fyrir dans og leikhús, auk hins vinsæla raftónlistartvíeykis sem hún er hluti af – hafa fest hana í sessi sem fjölhæft og víðsýnt tónskáld.
Herdís Stefánsdóttir lauk meistaragráðu (M.A.) í kvikmyndatónsmíðum frá New York University árið 2017. Frá útskrift hefur hún samið tónlist við tvær kvikmyndir í fullri lengd, eina HBO-þáttaröð og nokkrar stuttmyndir.
Meðal verkefna hennar eru tónlist við kvikmyndina The Sun Is Also A Star frá MGM/Warner Bros., í leikstjórn Ry Russo–Young, og HBO-þáttaröðina We’re Here. Herdís var tilnefnd til Íslensku tónlistarverðlaunanna fyrir tónlist sína í The Sun Is Also A Star.
Herdís var í starfsnámi hjá Óskarsverðlaunatilnefnda tónskáldinu Jóhann Jóhannsson í Berlín þegar hann vann að kvikmyndinni Arrival (2016). Hún hefur einnig samið tónlist fyrir fjölmargar stuttmyndir sem hafa verið sýndar á virtum kvikmyndahátíðum víða um heim, svo sem Berlin International Film Festival, Toronto International Film Festival, Sundance Film Festival og Palm Springs International Film Festival.
Herdís stofnaði raftónlistartvíeykið East of My Youth árið 2015. Tónlist sveitarinnar hefur verið lýst sem seiðandi og ávanabindandi, líkt og að festa tunguna við jökul úr hreinu hunangi (samkvæmt jajaja music). Tvíeykið hefur komið fram á SxSW, Eurosonic Noorderslag, KEXP, Sonar Reykjavík og Iceland Airwaves.
Kjartan Holm er íslenskt tónskáld og tónlistarmaður með breiðan bakgrunn á hinum ýmsu sviðum tónlistarinnar. Hann hefur verið iðinn við tónlistarsköpun frá unglingsaldri og meðal annars starfað með Sigur Rós, Jóhanni Jóhannssyni, Hildi Guðnadóttir, Paul Corley og Alex Somers.
Árið 2006 stofnaði hann hljómsveitina For a Minor Reflection og árið 2008 fór sveitin með Sigur Rós á Evróputúr í 3 vikur sem upphitunarband á lokalegg „Með suð í eyrum við spilum endalaust” tónleikaferðalagsins. Næstu árum eyddi Kjartan svo á tónleikaferðalagi um allan heim með Sigur Rós sem hljóðfæraleikari og „live“ meðlimur sveitarinnar.
Á milli þess að vera á tónleikaferðalögum þá hefur Kjartan samið tónlist fyrir kvikmyndir, dansverk, leikhús og auglýsingar ásamt því að gegna hlutverki upptökustjóra og útsetjara fyrir aðra listamenn.
Kjartan vann náið með fulltrúa Íslands á Feneyjatvíæringnum 2017, Agli Sæbjörnssyni í leikverki sem sett var upp í Rio de Janeiro í Brasilíu ásamt því að vera tilnefndur til Edduverðlaunanna fyrir tónlistina í „The Show of Shows” - mynd framleidd af BBC sem hann gerði í samvinnu með Georgi og Orra úr Sigur Rós og tónskáldinu Hilmari Erni Hilmarssyni sama ár. Á sömu Edduverðlaunahátíð var „Horizon (Sjóndeildarhringur)“ tilnefnd sem besta myndin, en Kjartan samdi tónlistina fyrir þá mynd.
Bára Gísladóttir er íslenskt tónskáld og kontrabassaleikari með aðsetur í Kaupmannahöfn. Hún nam tónsmíðar við Listaháskóla Íslands, Verdi Akademíuna í Mílanó og Konunglegu tónlistarakademíuna í Kaupmannahöfn. Verk hennar eru nýstárleg og djörf og segja persónulega og sérkennandi sögu sem, eins og hún nefnir sjálf, er byggð á hugmyndinni um hljóðið sem lífveru.
Tónlist hennar hefur verið flutt af hljóðfærahópum og hljómsveitum á borð við Athelas Sinfonietta, Dönsku sinfóníuhljómsveitina, hljóðfærahópinn InterContemporain og Sinfóníuhljómsveit Íslands. Bára er einnig virkur tónlistarflytjandi og flytjur sjálf tónlist, oft með samverkamanni sínum til langs tíma, Skúla Sverrissyni, og hún hefur gefið út nokkrar plötur þar sem hún leikur eigin tónlist.
Tónsmíðar Gísla Magnússonar eru gjarnan áferðarríkar og myndrænar og tengjast viðfangsefnin oftar en ekki náttúru, draumum, dulúð og/eða súrrealisma. Hann nam tónsmíðar, fyrst við Listaháskóla Íslands, en síðar við Konservatoríið í Amsterdam, þaðan sem hann lauk meistaraprófi vorið 2017. Á meðal kennara hans má nefna Gunnar A. Kristinsson, Hróðmar I. Sigurbjörnsson, Atla Ingólfsson, Joël Bons og Wim Henderickx, en hann hefur einnig sótt námskeið og einkatíma hjá tónskáldum á borð við Kaiju Saariaho, Francisco Filidei og Fabien Lévy. Vorið 2017 var Gísli valinn til þátttöku í Yrkju, tónskáldastofu Sinfóníuhljómsveitar Íslands og Tónverkamiðstöðvar, og lauk því samstarfi með frumflutningi á hljómsveitarverkinu Akvocirkulado árið 2018. Síðan þá hafa verk hans hljómað á ýmsum hátíðum hér á landi sem og erlendis, svo sem Myrkum músíkdögum, Norrænum músíkdögum, Musiikin Aika, Bled Contemporary Music Week, International Symposium of New Music og ISCM World New Music Days. Á meðal flytjenda má nefna Duo Harpverk, Caput, Jöklu, Ungfóníu, Tempo, 4x5 Duo, abeceda [New Music Ensemble] og Sinfóníuhljómsveit Íslands. Þá mun Fílharmóníusveitin í Brno hljóðrita nýtt hljómsveitarverk Gísla, Beyond the Clouds, sumarið 2026, og verður sú hljóðritun gefin út af bandaríska útgáfufyrirtækinu Ablaze Records.
Draumsýn (2021)
Ég samdi verkið Draumsýn vorið 2021 að beiðni Gunnhildar Daðadóttur fiðluleikara, fyrir hinn nýstofnaða kammerhóp Jöklu, og var verkið frumflutt á tónleikum þeirra í Hannesarholti þá um sumarið. Með verkinu vildi ég reyna að draga fram það sem býr í innsta kjarna undirmeðvitundarinnar, því sem ekki verður lýst með orðum. Verkið kallast þannig á við leiðslubókmenntir miðalda, þar sem oft má finna lýsingar á öðrum heimum, sem birtust höfundum í leiðslu eða draumsýn. Hér er þó markmiðið mun frekar að snúa dæminu við, það er að leiða áheyrendur á vit sinnar eigin undirmeðvitundar. Hver er þín draumsýn?
Snorri Hallgrímsson er tónskáld og framleiðandi. Hann lauk framhaldsprófi í klassískum gítarleik frá Tónlistarskóla Garðabæjar árið 2009, B.A.-námi í tónsmíðum frá Listaháskóla Íslands árið 2013 og M.A.-námi í kvikmyndatónsmíðum frá Berklee College of Music árið 2014.
Fyrsta hljómplata Snorra, Orbit, kom út árið 2018 hjá kanadíska útgáfufyrirtækinu Moderna Records. Þar komu þegar fram skýr stílbrögð sem einkennt hafa tónlist Snorra síðan — mínímalískar lagasmíðar, viðkvæmur píanóleikur, tregafullar strengjaútsetningar, látlaus elektróník, og brothætt söngrödd Snorra sjálfs.
Auk þess að gefa út eigin tónlist hefur Snorri samið tónlist við fjölda kvikmynda. Þar má nefna heimildamyndirnar Out of Thin Air (2017), Chasing the Present (2019) og Innocence (2022), spænsku Netflix-myndina Jaula (2022), og bresku spennumyndina Words of War (2025).
Snorri hefur tvívegis hlotið Íslensku tónlistarverðlaunin: árið 2024 hlaut breiðskífa hans I Am Weary, Don’t Let Me Rest verðlaunin fyrir upptökustjórn ársins, og ári síðar var Innocence valin plata ársins í flokki kvikmynda- og leikhústónlistar.
Árið 2024 skrifaði Snorri undir plötusamning við útgáfurisann Deutsche Grammophon og hefur undir þeirra merkjum gefið út hljómplöturnar Longer shadows, softer stones (2024), The Importance of Birds (2025) og Nowhere Sessions (2026).
Þá hefur Snorri verið einn af stjórnendum kórsins Kliðs síðustu ár, sem hefur þá sérstöðu að syngja einungis verk eftir meðlimi kórsins.
Mynd: Antje Taiga Jandrig
The Girl in the Dark (2026, frumflutningur)
„The Girl in the Dark“ var skrifað fyrir kvikmyndina Innocence sem kom út árið 2022. Innocence er ísraelsk heimildamynd um hvernig það er að alast upp í herríki og sorgleg örlög þeirra ungmenna sem streitast gegn herskyldunni. Kastljósinu er sérstaklega beint að ungu fólki sem kaus að taka eigið líf frekar en að vera þátttakendur í þjóðarmorði Ísrael á Palestínufólki.
Ein söguhetja myndarinnar er Doron Assaf og er lagið „The Girl in the Dark“ þemalag hennar í myndinni. Titill lagsins er fenginn úr dagbókarfærslu Doron sem í enskri þýðingu segir:
„Somewhere I lost a little girl on the way
maybe I left her in the dark.“
Sem unglingur tók Doron reglulega þátt í mótmælum og samstöðufundum til stuðnings Palestínufólki, en var líkt og allir samlandar hennar tilneydd til að ganga í ísraelska herinn við 18 ára aldur. Hún tók eigið líf einungis nokkrum vikum síðar.